Therapievormen


Cognitieve Gedragstherapie
Deze therapie richt zich op het veranderen van gedrag door het veranderen van gedachtenpatronen. Mensen met een eetstoornis hebben in de loop der tijd bepaalde onrealistische gedachten (ideeën, meningen, opvattingen, verwachtingen) over zichzelf en de wereld om zich heen gevormd die kunnen leiden tot verstoord eetgedrag. Door die gedachtepatronen te analyseren en te kijken of bepaalde ideeën en gedachten realistisch zijn, ontstaat een beter beeld van bepaalde gedragingen. Er worden vragen gesteld als ‘helpt deze gedachte je?’ en ‘klopt het wat je denkt?’. Patiënten ontdekken op deze manier dat sommige gedachten helemaal niet overeenkomen met de werkelijkheid. Zij passen deze gedachten aan door kloppende gedachten te maken, waardoor het gevoel en het verstoorde gedrag zal verbeteren.


Eye Movement Desensitisation and Reprocessing (EMDR)
Deze therapie richt zich op het verwerken van nare ervaringen. Mensen met een eetstoornis hebben vaak vervelende dingen meegemaakt die van invloed zijn op de behandeling. Door nare ervaringen te herbeleven kan de patiënt toekomen aan de verwerking waardoor de behandeling meer kans van slagen heeft. Het herbeleven gebeurt door de ervaring na te vertellen aan de behandelaar, alsof het een scène uit een film is. Daarbij komen ook de bijbehorende gedachten en gevoelens aan bod. De patiënt wordt gevraagd het meest nare moment in gedachten te nemen en na te vertellen. De behandelaar zal de aandacht vervolgens op iets anders richten waardoor de patiënt de gebeurtenis geleidelijk kan verwerken.


Farmacologische behandeling
Dit is een behandeling met medicijnen. Medicijnen kunnen helpen om het gewicht te herstellen. Daarnaast kunnen medicijnen ook helpen bij andere psychische problemen als depressie of een angststoornis die naast een eetstoorn is voor kunnen komen. In sommige gevallen kri jgt iemand medicijnen om te voorko men dat de problemen terugkeren. Medicijnen worden altijd gegeven in combinatie met een andere therapie.


Interpersoonlijke psychotherapie
Deze therapie richt zich op het verbeteren van het sociale functioneren waardoor h et zelfgevoel sterker wordt en de symptomen van de eetstoornis verminderen. Positieve ervaringen in de omgang met andere mensen geven een goed gevoel en een betere zelfwaardering. Een positiever zelfbeeld leidt tot vermindering van de symptomen die bij een eetstoornis horen. Als het sociale gedrag verbetert, wordt de patiënt actiever en blijft er minder ruimte over voor piekeren over gewicht en eten. Ook is er minder tijd voor het hebben van eetbuien.


Meergezinsbehandeling
Aan deze groepsbehandeling nemen de gezinsleden van patiënten deel. In de groep met meerdere gezinnen en patiënten komen onderwerpen aan de orde die in veel gezinnen voorkomen en herkenning oproepen. De deelnemers geven elkaar steun en kunnen van elkaar leren. Ouders leren hun verantwoordelijkheid (weer) nemen en krijgen vaardigheden aangereikt om de verantwoordelijkheid te behouden.


Motiverende interventies
Deze therapie is gericht op het motiveren van de patiënt voor een behandeling. Vaak verzetten patiënten met een eetstoornis zich tegen een behandeling of zijn niet bereid om hun gedrag te veranderen. Iemand die niet gemotiveerd is zal ook niet actief meewerken. Ook voor mensen die wel gemotiveerd zijn is het soms moeilijk de veranderingen die door een behandeling worden aangereikt te accepteren. Er is steun en aanmoediging nodig om de patiënten gemotiveerd te maken en te houden. De behandelaar gaat na in hoeverre de patiënt gemotiveerd is en past de therapie daarop aan.


Non verbale therapie
Non verbaal betekent letterlijk zonder woorden. Bij deze therapievorm vertalen patiënten hun gevoelens bijvoorbeeld in een schilderij, een muziekstuk of een beeld. Gevoelens laten zich vaak uitdrukken in symbolen of metaforen. De patiënt en behandelaar kijken er naar en proberen de symboliek te duiden. Hierdoor ontstaan onverwachte inzichten in het eigen gedrag. Creatieve therapie wordt meestal in een groep aangeboden, waardoor uitwisseling van ervaringen met andere patiënten mogelijk is.


Psychodynamische therapie of psychoanalytische therapie
Deze therapie gaat in op de achterliggende oorzaak van de eetstoornis. Het is een gesprektherapie waarbij de patiënt praat over wat er spontaan in zijn of haar hoofd opkomt. Door de verhalen van de patiënt te analyseren ontstaat inzicht in de mogelijke oorzaken van de eetstoornis. Deze inzichten leiden tot verbetering.


Psycho-educatie
Psycho-educatie is voorlichting over de verschijnselen die horen bij eetstoornissen, de lichamelijke en geestelijke gevolgen, de behandelmogelijkheden, het belang van het voortzetten van een behandeling en de risico´s op herhaling van de problemen.
Voorlichting is een wezenlijk onderdeel van elke behandeling en kan groepsgewijs of individueel aangeboden worden. Ook partner en familieleden komen in aanmerking voor psycho-educatie.


Psychomotorische therapie
Bij deze therapie ligt de aandacht bij de lichaamsbeleving van de patiënt. Mensen met een eetstoornis hebben vaak een verstoord beeld van hun lichaam en hebben moeite met het uiten van emoties. Psychomotorische therapie probeert de lichaamsbeleving te veranderen door bijvoorbeeld ontspanningsoefeningen, bewegen op muziek en door gebruik te maken van video-opnames of spiegels.


Sociale vaardigheidstraining (assertiviteitstraining)
Tijdens sociale vaardigheidstrainingen leren patiënten hoe zij moeten handelen in de omgang met anderen. De trainingen zijn vooral bedoeld voor patiënten bij wie de sociale ontwikkeling verstoord is door de eetstoornis. De patiënten doen positieve ervaringen op in de contacten met elkaar en anderen, in een veilige sfeer. Er mogen fouten gemaakt worden. De patiënten krijgen hierdoor meer grip op sociale situaties en kunnen zichzelf beter staande houden in contacten met anderen.


Systeemtherapie (gezinstherapie)
Deze therapie is gericht op het doorgronden en veranderen van vaste patronen binnen het gezin van de patiënt. Ouders en kinderen beïnvloeden elkaar. Het gezin is niet de oorzaak van de eetstoornis maar sommige gezinspatronen kunnen de eetstoornis wel in stand houden. Met systeemtherapie wordt geprobeerd de vaste patronen zichtbaar te maken en te werken aan het veranderen ervan.


Terugvalpreventie
Bij eetstoornissen is de kans groot, dat het na behandeling opnieuw een periode minder goed gaat. Door terugvalpreventie wordt de patiënt bewust gemaakt van zijn kwetsbaarheden en de risicosituaties. Daarbij wordt voorlichting gegeven over mogelijke aanleidingen van terugval. Op die manier kan de patiënt de signalen die wijzen op terugval ontdekken en maatregelen nemen om zich te herstellen.


Voedingsmanagement of diëet management
Voedingsmanagement richt zich op het stoppen met lijnen en het normaliseren van eetgedrag. Er wordt voorlichting gegeven over normale gezonde voedingpatronen en de gevolgen van een eetstoornis voor het lichaam. De patiënten houden een eetdagboek bij waarin wordt opgeschreven wat men wanneer at en wat men erbij voelde of dacht. Het eetgedrag kan daarmee bekeken en aangepast worden.